11 - آيا هنگامى كه استخوانهاى پوسيده اى شديم ( ممكن است زنده شويم ؟ ) . 12 - مىگويند اگر قيامتى در كار باشد بازگشتى است زيانبار ! 13 - ولى اين بازگشت تنها با يك صيحه عظيم واقع مىشود . 14 - ناگهان همگى بر عرصه زمين ظاهر مىشوند . تفسير : معاد تنها با يك صيحه عظيم رخ مىدهد ! بعد از آن كه با قسمهاى مؤكد وقوع قيامت به عنوان يك امر حتمى در آيات گذشته بيان شد ، در آيات مورد بحث به شرح بعضى از نشانه‌ها و حوادث اين روز بزرگ مىپردازد ، و مىفرمايد : « اين بعث و رستاخيز در روزى واقع مىشود كه زلزله وحشتناك همه چيز را به لرزه در مىآورد » ( * ( يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ ) * ) . « سپس دومين حادثه عظيم رخ مىدهد » ( * ( تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ ) * ) . « راجفه » از ماده « رجف » ( بر وزن كشف ) به معنى اضطراب و لرزه شديد است ، و از آنجا كه اخبار فتنه انگيز مايه اضطراب جامعه مىشود به آن « اراجيف » مىگويند . « رادفه » از ماده « ردف » ( بر وزن حرف ) به معنى شخصى يا چيزى است كه به دنبال ديگرى قرار مىگيرد ، و لذا به شخصى كه دنبال سر ديگرى سوار بر مركب مىشود رديف مىگويند . بسيارى از مفسران معتقدند كه منظور از « راجفه » همان صيحه نخستين يا نفخ صور اول است كه شيپور فناى جهان و زلزله نابودى دنيا است ، و « رادفه »